1

2

3

4

5

 

Jak działa pomoc społeczna?

Zadaniem pomocy społecznej jest pomoc ludziom i rodzinom nie radzącym sobie finansowo i społecznie. W praktyce znaczy to, że zadaniami opieki społecznej jest między innymi przyznawanie oraz wypłacanie środków przewidzianych ustawą takich jak zasiłki celowe czy też zasiłki okresowe. Prace socjalne mające za zadanie pomóc funkcjonować w społeczeństwie ofiarom nałogów, ubóstwa i innych nieszczęść. Pomoc społeczna powinna na bierząco analizować i oceniać na jakiego typu świadczenia pomocy społecznej istnieje lub rośnie zapotrzebowanie. Po fachowym rozeznaniu w problemach społeczeństwa opiekunowie społeczni mają za zadanie realizację zadań wynikających z zapotrzebowania na pomoc socjalną. Instytucja pomocy społecznej powinna być niezwykle elastyczna, gdyż potrzeby społeczeństwa ciągle ulegają zmianom. Powinna być też niezwykle delikatna, gdyż wszelkie sprawy dotyczące problemów ludzi wymagają wyczucia i zrozumienia. Osoby najczęściej korzystające z pomocy oferowanej przez instytucje socjalne to przede wszystkim bezrobotni, bezdomni i osierocone dzieci. Z biegiem ostatnich lat chętniej jednak sięgają po pomoc ludzie niepełnosprawni, dotknięci ciężkimi lub przewlekłymi chorobami, a także nastoletnie matki i matki samotnie wychowujące potomstwo. Fakt, że pomoc społeczna funkcjonuje w naszym kraju nie zmienia sytuacji wielu dzieci i rodzin do których pomoc z różnych przyczyn nie dotarła. Czasem to wstyd przyznania się tego, że potrzebujemy pomocy stoi na przeszkodzie ludziom którzy bez wsparcia nie są w stanie sobie poradzić.

Pomoc rodzinom z problemami finansowymi

Jak wiadomo kryzys gospodarczy utrzymuje się już od dłuższego czasu. W mniejszym lub większym stopniu dotknął on każdego z nas. Co za tym idzie pogorszyły nam się warunki bytowe. Dla niektórych oznacza to krótsze wakacje za granicą dla innych niedożywienie i brak podstawowych środków do życia. Obecnie, w sezonie letnim chwilowo bezrobocie jest nieco mniejsze. Niestety po zakończeniu prac sezonowych bezrobocie znowu wzrośnie. Co za tym idzie więcej rodzin będzie potrzebować pomocy. Ubóstwo dokucza ludziom szczególnie w okresie zwiększonych wydatków. Tak jest kiedy zaczyna się rok szkolny. Dla dzieci z rodzin o najtrudniejszej sytuacji materialnej wyprawka szkolna jest jednak w jakimś stopniu refundowana przez pomoc społeczną. Nie na wszystko jednak państwo znajduje pieniądze dlatego ciężkim okresem dla ubogich rodzin są święta. Boże Narodzenie i Wielkanoc to okres który kojarzy się nam z zapachem pysznego jedzenia i prezentami. Nie w każdym jednak domu święta wyglądają w ten sposób. Z danych Polskiego Czerwonego Krzyża wynika, że w Polsce aż 650 tysięcy dzieci jest niedożywionych. Rolą pomocy społecznej w tym sytuacji jest zapewnić posiłek potrzebny do prawidłowego rozwoju każdemu dziecku z rodzin niewydolnych finansowo z różnych powodów. Wiadome jednak jest że pomoc państwa tu nie wystarczy. Trzeba też ludzi dobrej woli, którzy zechcą wesprzeć różnego typu organizacje społeczna. Mogą być to zbiórki pieniędzy, żywności ubrań czy też zabawek. Bądźmy wrażliwi na potrzeby drugiego człowieka.

Opiekunowie społeczni

Być opiekunem społecznym to piękny zawód. Pomaganie ludziom to nie tylko praca, ale również czerpanie satysfakcji ze wspólnych sukcesów. Życie nie jest jednak tak kolorowe. Praca w charakterze opiekuna społecznego to niezwykle odpowiedzialne zajęcie absorbujące nie tylko w godzinach pracy. Problemy ludzkie to nie coś od czego można oderwać się z końcem czasu płatnych godzin. Opiekunami społecznymi zostają zwykle osoby skłonna do pomocy i wrażliwa na krzywdy. Tak więc pomagając dzieciom czy rodzinom, w których występuje przemoc czy alkoholizm ma świadomość, że problem nie kończy się kiedy ona kończy prace. Nieustanne współczucie i empatia prowadzi do depresji i wypalenia zawodowego i ogólnego wyczerpania. Pracownicy społeczni powinni zwracać szczególną uwagę, aby nie zagłębiać się emocjonalnie w prowadzone sprawy. Jest to niezwykle trudne, gdyż ludzie zajmujący się opieką społeczną mają tendencje do poświęcania się. Skuteczny opiekun to taki, który pozna sytuację i w miarę możliwości udzieli skutecznej pomocy. W naszym kraju wciąż jeszcze zapomina się, że pomocnik społeczny to też człowiek. Praca tak wyczerpująca psychicznie i emocjonalnie nie jest mu obojętna. Ludzie pracujący na takich stanowiskach potrzebują darmowych porad psychologa i odpowiednio częstych urlopów. Nie powinni być oni także obarczani zbyt dużą ilością spraw jednocześnie jeśli mają owocnie wykonywać swoją pracę.

Wsparcie finansowe dla bezrobotnych

Według badani pomoc społeczna najbardziej potrzebna jest na terenach wschodnich. Tam właśnie jest największy procent pobieranych zasiłków. Problemem wśród osób korzystających z pomocy jest to, że bezrobotni korzystają ze wsparcia długimi latami i wcale nie dążą do poprawy swojej sytuacji i znalezienie pracy. Życie na koszt państwa jest przecież bardzo wygodne. Stąd też pracownicy socjalni selekcjonują ubiegających się o pomoc. Spełniać trzeba określone wymagania. Dokonywane są wizytacje i wywiady środowiskowe. Zdarzają się bowiem próby wyłudzenia środków przedstawiając fałszywy obraz rzeczywistej sytuacji. Problem bezrobocia jest coraz bardziej powszechny wśród młodych ludzi, którzy tuż po ukończeniu studiów przechodzą na zasiłek dla bezrobotnych. Nie wystarczy tutaj doraźne wsparcie finansowe, to bowiem nie uleczy przyczyn tego stanu rzeczy. Zmian wymaga cała gospodarka, która ma ogromny wpływa na poziom życia obywateli. Brak środków do życia i miejsc pracy nie dotyczy tylko pojedynczych rodzin, ale całych społeczności. Jest to problem, który jak dotąd nie znalazł skutecznego rozwiązania. Walka z bezrobociem w sposób doraźny to za mało, a na więcej polityka społeczna nie może sobie pozwolić. Oferowana pomoc nie zawsze dotrze, do wszystkich którzy rzeczywiście jej potrzebują i to nie z własnej winy.

Działalność Polskiego Czerwonego Krzyża

Oprócz państwowych ośrodków pomocy społecznej świadczących pomoc dla najbardziej potrzebujących. Działa wiele innych fundacji i organizacji zajmujących się praca socjalną i pomocą w jej szerokim rozumieniu. Przykładem takiej organizacji działającej już od wielu lat jest Polski Czerwony Krzyż. Bezinteresowna pomoc setek wolontariuszy dla ubogich, niepełnosprawnych i osób zmagających się z uniezależnieniami. PCK znane jest z organizowania zbiórek odzieży używanej oraz wspieranie akcji krwiodawstwa. Oprócz tego organizacji zajmuje się prowadzeniem kampanii walki z alkoholizmem oraz promowania zdrowego trybu życia. Zadaniem pomocy społecznej jest nie tylko wsparcie finansowe, ale przede wszystkim zapobieganie i profilaktyka poprzez edukację i uświadamianie społecznych problemów. Do zrobienia jest bardzo wiele, potrzebujących ciągle przybywa. Skala problemów z jakimi boryka się na co dzień wielu obywateli przekracza możliwości budżetowe państwa, stąd też szansą są fundacje i różnego rodzaju akcje charytatywne. Największa liczba organizacji działa na rzecz dzieci chorych i potrzebujących z ubogich rodzin wielodzietnych. To właśnie najmłodsi najbardziej cierpią często przez błędy dorosłych. Na miany jednak nigdy nie jest za późno, każdemu może przytrafić się trudny okres ważne, by umieć się podnieść.

Walka z niedożywieniem wśród dzieci

Według statystyk kilkadziesiąt tysięcy dzieci jest niedożywionych, a pozostałe kilkaset nie posiada odpowiednich warunków do prawidłowego rozwoju. Wiele rodzin żyje na skraju ubóstwa na obszarach wiejskich, gdzie nie ma miejsc pracy, ani też możliwości poprawy sytuacji. Pomoc społeczna przyjmować może różne formy. Co roku w okresach przedświątecznych w sklepach prowadzone są zbiórki żywności dla najbardziej potrzebujących. Zasoby te są potem rozdzielane oraz przekazywane ubogim rodzinom. W szkołach od czasu do czasu przeprowadza się akcje zbiórki odzieży, zabawek na rzecz pomocy społecznej. Od kilku lat Fundacja Polsat prowadzi Akcje podziel się posiłkiem w celu walki z niedożywienie wśród dzieci. Akcja obejmuje całą Polskę i posiada dziesiątki chętnych do pracy na rzecz innych wolontariuszy. Do akcji przyłączają się często także szkoły zapewniając dzieciom mleko oraz ciepłe posiłki. Problem niedożywienia jest o wiele większy niż się wydaje i wbrew pozorom dotyka nie tylko ludzi bezdomnych. Przy obecnej stopie bezrobocia każdy może w krótkim czasie popaść w problemy finansowe. Często jednak wstydzimy się prosić o pomoc, trudno jest się pogodzić z trudną sytuacją i w pewien sposób osobistą porażką. Z każdej sytuacji jest jednak wyjście, ważne być nie bać się przyjąć te pomocną dłoń.

Pierwsza pomoc dla rodziny

W każdej gminie działa lokalny ośrodek pomocy społecznej, gdzie możemy udać się po ratunek w trudnej sytuacji. Wbrew pozorom problemy zdarzają się nie tylko w środowiskach marginesowych. Problemy rodzinne mogą mieć różny charakter od przemocy, poprzez nałóg alkoholowy lub narkotykowy rodziców. W wypadku, gdy w takiej rodzinie wychowują się dzieci, często w ramach pomocy zostają przeniesione do domów opieki lub ośrodków opiekuńczych, gdzie nie muszą już obawiać się przemocy ze strony rodziców. Rodziny patologiczne, w których źle się dzieje objęte są dozorem pracownika społecznego, a nie raz także kuratora sądowego. Stałe monitorowanie rodzin objętych opieką jest jednym z etapów resocjalizacyjnych, nawet jeśli osoby te odrzucają oferowana pomoc. W przypadku rażących zaniedbań pracownik socjalny może znosić o ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich. Taki dozór ma charakter pomocy doraźnej, a także służy sprawdzeniu jak rodzina wykorzystuje środki ze świadczeń opieki społecznej. Nie zawsze jednak trudna sytuacja spowodowana jest alkoholizmem czy też przemocą. Nagła utrata pracy i brak środków do życia to także sytuacja, w której możemy zwrócić się o przyznanie zasiłku lub zapomogi. Globalnym celem polityki społecznej jest zapobieganie patologiom oraz przywracanie do społeczeństwa środowiska marginesowe, a co za tym idzie walka ze wszelkimi negatywnymi zjawiskami jak głód, ubóstwo czy uzależnienia.

Czym jest pomoc społeczna?

Według definicji pomoc społeczna to jedna z form społecznej polityki państwa, którą państwo realizuje lepiej lub gorzej w zależności od budżetu. Pomoc społeczna ma służyć osobom i rodzin, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej z różnych powodów. Z braku środków oraz możliwości nie są w stanie samodzielnie poprawić swojej sytuacji. Państwo jako instytucja obywatelska ma służyć właśnie obywatelom i sprawować opiekę nad potrzebującymi. Odsetek takich osób świadczy także o samej sytuacji w kraju i konieczności zmian polityki. Wysoki poziom bezrobocia przyczynia się bezpośrednio do powstawania innych społecznych zjawisk jak przemoc, uzależnienia i patologie rodzinne. Pracownicy opieki społecznej mają pełne ręce roboty, chętnych zgłaszających się po pomoc jest o wiele więcej niż możliwości jej dzielenia. Chcąc nie chcąc wszyscy żyjemy w społeczeństwie, dlatego też jednostki nie przystosowane społecznie wymagają resocjalizacji dla dobra samych zainteresowanych jak i reszty społeczeństwa. Pomoc społeczna nie raz musi wkraczać w stosunki rodzinne i partnerskie, gdy sytuacja zagraża dzieciom i ma negatywny wpływ na ich rozwój i funkcjonowanie w społeczności już jako osoby dorosłe. Zadaniem opieki społecznej jest neutralizować negatywne wpływy i pomagać tym, którzy najbardziej tego potrzebują.

Problem mentalny wielu rodzin w zakresie korzystania z pomocy społecznej

Jeszcze do końca lat osiemdziesiątych XX stulecia w naszym kraju funkcjonowanie pomocy społecznej nie miało tak wielkiego znaczenia jak w latach dziewięćdziesiątych czy obecnie. Nie było jeszcze wtedy osób bezdomnych ani rodzin o tak głębokiej patologii, przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Problemem wielu rodzin, po przemianach ustrojowych w naszym kraju, stało się nawet poszukiwanie pracy czy radzenie sobie w trudnych sytuacjach życiowych. W poprzednim ustroju każdy miał pracę, wystarczyło się zgłosić do odpowiedniego urzędu. Obecnie każdy musi zadbać o siebie, o byt swojej rodziny, państwo ograniczyło się w tym zakresie do minimum. Młodzi ludzie, wychowani już w czasach obecnych, lepiej sobie radzą w większości przypadków niż ludzie wychowani w poprzednim ustroju. Wraz z utratą pracy nie potrafią znaleźć nowej, nie umieją się przekwalifikować, popadają w biedę. A jednocześnie wzbraniają się przed zgłoszeniem się do opieki społecznej o pomoc, uważają, że jest to uwłaczające, poniżające. Przez tyle lat pracowali, radzili sobie, aż tu nagle trzeba wyciągnąć rękę i o coś prosić. Dlatego wiele rodzin, pomimo życia na granicy ubóstwa, nie zgłasza się po pomoc, nie dopuszczają nawet do siebie takiej myśli. Dlatego pracownicy ośrodków pomocy społecznej powinni sami znajdować takie rodziny, potrzebujące pomocy i oferować im wsparcie, wtedy na pewno łatwiej będzie się wielu rodzinom przełamać i pomoc przyjąć.

Do kogo powinna być kierowana pomoc społeczna

Od wielu lat w naszym kraju prowadzona jest dyskusja, jak powinna być udzielana pomoc społeczna, jak powinny działać instytucje powołane w tym celu, czy obecnie nakłady ponoszone na pomoc społeczna są wystarczające. Wiele słyszymy głosów krytycznych pod adresem obecnej organizacji pomocy społecznej, że przeznaczane są na nią ogromne środki z budżetu państwa, a jednocześnie pomoc społeczna jest niewydolna, nie trafia w te miejsca, gdzie powinna. Toczą się też dyskusje, czy kierować pomoc społeczną, jak to jest robione w większości przypadków obecnie, w postaci zasiłków pieniężnych dla osób o niskich dochodach, czy tez stymulować te osoby, mogące pracować, do podjęcia aktywności zawodowej, a nie tylko do wyciągania ręki po kolejne pieniądze. W naszym kraju bardzo wiele rodzin żyje poniżej granicy ubóstwa, w wielu domach dzieci nie jadają nawet jednego ciepłego posiłku dziennie. To do tych rodzin powinna docierać głównie pomoc społeczna, jednak udzielenie konkretnej pomocy powinno być też uzależnione w jakimś stopniu od wysiłku poszczególnych członków rodziny do zmiany sytuacji na lepsze. Rodzina patologiczna, gdzie każdy uzyskany dochód jest natychmiast zamieniany na alkohol czy papierosy, nie powinna otrzymywać niejako z automatu pomoc społeczna, zwłaszcza w postaci zasiłków pieniężnych. Jednym z warunków może być na przykład podjecie leczenia odwykowego lub też zarejestrowanie się w urzędzie pracy i aktywne jej poszukiwanie.